Zaczęło się od rozmowy w samochodzie. Kolega (Informatyk) pochwalił się, że jego firma zatrudnia nowego pracownika od przyszłego tygodnia. „Kobieta” – nie zapomniał podkreślić. Dopytany o szczegóły opowiedział, że bardzo się cieszy z pojawienia się nowej osoby w zespole (bo jest kobietą), jednak nie sądzi, żeby była ona dużym odciążeniem pod względem merytorycznym dla reszty grupy.
Kobieta informatyk jest jak świnka morska
Często spotyka się stwierdzenie, że kobieta informatyk (tu można wstawić dowolny podobno „męski” zawód albo szkołę – np. politechnika) jest jak świnka morska – ani to świnka, ani morska. Nie brakuje też przytyków w kierunku urody pań, decydujących się na „męską” karierę. Stereotypowo nie łączy się „ładny” z „inteligentnym” (a raczej: „ładna” z „inteligentną”). Dlaczego dzieje się tak, że kobieta na stanowiskach wymagających analitycznego myślenia jest od razu skazana na porażkę zawodową? A jeżeli jej się udaje osiągnąć sukces, to od razu w głowach pojawia się myśl: „pewnie jest brzydka”?
Odpowiedziami na te pytania zajęła się European Schoolnet. W czerwcu ubiegłego roku opublikowano raport z badań: „Why are girls still not attracted to ICT studies and careers?” („Dlaczego dziewczyny wciąż nie są atrakcyjne dla branży ICT”). W ramach tych badań przeprowadzano ankiety z nastolatkami oraz ich rodzicami ze szkół średnich w 5 krajach: Polsce, Holandii, Francji, Włoszech i Wielkiej Brytanii. Na tle innych krajów polskie dziewczęta wypadają dobrze, bo wykazują największe zainteresowanie branżą ICT , jednak to nie zmienia faktu, że wciąż wiele z nich jest ograniczonych przez stereotypy.
Sytuacja w Polsce
W polskich szkołach, jak wynika z badań, znajomość obsługi komputera jest na podobnym poziomie u wszystkich nastolatków. Chłopcy mniej jednak wierzą w umiejętności dziewcząt, niż one same. Mimo to, nastolatki nie chcą kontynuować nauki na kierunkach ścisłych, związanych z IT. Tę decyzję kształtują takie czynniki, jak: negatywny wpływ rodziców, brak wzorców osobowych związanych z branżą IT oraz negatywny odbiór pracy w tej branży. Z badań wynika, że kobiety inaczej postrzegają pracę w tej dziedzinie niż mężczyźni. Informatyka kojarzy im się głównie z algorytmami i programowaniem i nie chcą pracować w „sztywnym” zawodzie. Co więcej, dziewczęta nie widzą tam szansy na podróżowanie, rozwijanie zdolności przywódczych ani niezależności.
Nie jest prawdą, że kobiety nie mogą radzić sobie równie dobrze na kierunkach ścisłych, jak mężczyźni (w Estonii spośród absolwentów studiów technicznych 44% to kobiety). Odwrócenie się pań od branż wymagających logicznego myślenia spowodowane jest czynnikami socjologicznymi, kulturowymi, czy ekonomicznymi. Problemem jest również to, że pomimo porównywalnych wyników z przedmiotów ścisłych, środowisko (zwłaszcza rodziców, ale także nauczycieli) nie wpływa na dziewczęta w sposób rozwijający (w przeciwieństwie do chłopców, którzy niejednokrotnie są faworyzowani w tych dziedzinach).
Mamo, daj dobry przykład
Rodzice nastolatków (zwłaszcza matki) najczęściej używają komputera jedynie do prostych czynności – ich wiedza w tym temacie nie jest rozległa. Nie widzą oni dla swoich córek możliwości zrobienia kariery w branży IT. Co więcej, wśród kobiet panuje przekonanie, że świat branży informatycznej należy do mężczyzn. Młode dziewczęta czerpią ze wzorca swoich matek i koło się zamyka. Dlatego matki muszą mieć świadomość, że pomimo iż same nie są biegłe w obsłudze komputera, nie powinny wpływać negatywnie na córki pragnące rozpocząć karierę w branży IT.
Jak zmienić tę sytuację?
Wnioski nasuwają się same – nie można ograniczać kobiet, tylko dlatego, że są płci żeńskiej. Dajmy (tu zgłaszam się do przedstawicieli obu płci) szansę paniom wykazać się również w „męskich” zawodach. Jeżeli będziemy utwierdzać prawdziwe przekonanie, że kobiety są równie dobre jak mężczyźni, uwolnimy się wreszcie spod władzy stereotypów. Panie nie powinny bać się rywalizować w „męskim” świecie, bo praca w zmaskulinizowanej branży wcale nie jest ujmą dla kobiecości, ani nie oznacza jej utraty. Kto wie – może wzrost liczby kobiet w branży IT pociągnie za sobą gwałtowny jej rozwój?
Pełny raport można przeczytać tutaj: blog.eun.org/insightblog/upload/Women_and_ICT_FINAL.pdf
Katarzyna Skowronek
Chcesz otrzymywać na skrzynkę e-mailową wiadomości na temat rynku pracy?
Zapisz się Wypisz się z newslettera